Τα παιδιά δεν είναι πιθανό να αρρωστήσουν σοβαρά με covid και έχουν υπάρξει πολύ λίγοι θάνατοι. Ωστόσο, εξακολουθούν να είναι τα θύματα του ιού και μάλιστα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Από τα αυξανόμενα ποσοστά των προβλημάτων ψυχικής υγείας, στις ανησυχίες για τα αυξανόμενα επίπεδα κακοποίησης και παραμέλησης έως και την πιθανή ζημία που γίνεται στην ανάπτυξη των μωρών… Η πανδημία απειλεί να αφήσει μια καταστρεπτική κληρονομιά στους νέους του έθνους.

Το κλείσιμο σχολείων κλείνει ζωές

Το κλείσιμο των σχολείων είναι, αναμφισβήτητα, επιζήμιο για την εκπαίδευση των παιδιών. Όμως όπως όλοι γνωρίζουμε τα σχολεία δεν είναι απλά ένα μέρος μόνο για μάθηση. Τα σχολεία είναι μέρη όπου τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, αναπτύσσονται συναισθηματικά και… για κάποια είναι ακόμα κι ένα καταφύγιο από την ταραγμένη οικογενειακή ζωή. Ο καθηγητής Russell Viner, πρόεδρος του Βασιλικού Κολλεγίου Παιδιατρικής και Υγείας του Παιδιού (Λονδίνο), ίσως το έθεσε με μεγαλύτερη σαφήνεια όταν λίγο νωρίτερα είχε πει στους βουλευτές της Επιτροπής Επιλογής Εκπαίδευσης:

«Όταν κλείνουμε τα σχολεία κλείνουμε τη ζωή τους».

Λέει ότι η πανδημία έχει προκαλέσει στα παιδιά μια σειρά από βλάβες σε όλους τους τομείς. Από το να είναι απομονωμένα και μοναχικά ως και να υποφέρουν από προβλήματα ύπνου από τη μειωμένη σωματική δραστηριότητα, αφού παράλληλα με το κλείσιμο των σχολείων όλα τα αθλήματα των παιδιών επί του παρόντος απαγορεύονται σε διάφορα σημεία κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Μόνη εξαίρεση η Σκωτία όπου υπάρχει οργανωμένος υπαίθριος αθλητισμός για τα παιδιά κάτω των 12 ετών.

Πολλοί ειδικοί είναι μπερδεμένοι από την προσέγγιση του παιδικού αθλητισμού, δεδομένων των χαμηλών κινδύνων μετάδοσης σε εξωτερικούς χώρους και των σαφών ωφελειών για τη συναισθηματική και σωματική τους ευεξία. Κι όλα αυτά όταν το Ηνωμένο Βασίλειο έχει μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στον κόσμο.

(Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πρωτοβουλίας Επιτήρησης της Παιδικής Παχυσαρκίας (COSI) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που αφορούν την περίοδο 2015-17, 42% των αγοριών και 38% των κοριτσιών στην Ελλάδα είναι υπέρβαρα. Το ποσοστό των αγοριών κατατάσσει την Ελλάδα στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη, μαζί με την Ιταλία και την Ισπανία, ενώ στην πρώτη θέση βρίσκεται η Κύπρος με ποσοστό 43%. Σε ό,τι αφορά τα κορίτσια που είναι υπέρβαρα η Ελλάδα κατατάσσεται στην τρίτη θέση στις χώρες της ΕΕ μαζί με την Ιταλία. Στην πρώτη θέση έρχεται και πάλι η Κύπρος με ποσοστό 43% και στη δεύτερη η Ισπανία με 41%).

Δεν είναι μόνο το κλείσιμο των σχολείων. Το άγχος που έχει «φορτώσει» η πανδημία στις οικογένειες, με τα αυξανόμενα επίπεδα ανεργίας και της οικονομικής ανασφάλειας, σε συνδυασμό με τις εντολές παραμονής στο σπίτι, έχει ασκήσει τεράστια πίεση στην οικιακή ζωή.

Το NSPCC (Εθνική Εταιρεία για την Πρόληψη της Κακομεταχείρισης των Παιδιών) αναφέρει ότι το ποσό της παροχής συμβουλών για τη μοναξιά που παρέχεται από την υπηρεσία Childline (Γραμμή παιδιού) έχει αυξηθεί κατά 10% από τότε που ξεκίνησε η πανδημία. Ο Neil Homer, ο οποίος «τρέχει» τον εθελοντισμό για την υπηρεσία από το 2009, δεν έχει ξαναδεί ποτέ κάτι τέτοιο…

«Έχει καταστροφικές επιπτώσεις»

Και συνεχίζει…

«…η κατάσταση αυτού του 16χρονου είναι χαρακτηριστική των κλήσεων που λαμβάνουμε».

«Αισθάνομαι πραγματικά λυπημένος και μόνος. Τις περισσότερες μέρες βρίσκω τον εαυτό μου απλά χαμένο στις σκέψεις μου και έχω αίσθημα μουδιάσματος».

Τα προβλήματα ψυχικής υγείας αυξάνονται…

Όπως ήταν αναμενόμενο, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η αναταραχή στη ζωή των παιδιών έχει αντίκτυπο και στην ψυχική τους υγεία.

Συγκεκριμένη έκθεση του 2020 για την Ψυχική Υγεία των Παιδιών και των Νέων στην Αγγλία, η οποία παράγεται από το NHS Digital και το Γραφείο Εθνικών Στατιστικών, αποτελεί τον επίσημο απολογισμό της κατάστασης της ευημερίας των παιδιών. Παρακολουθεί περισσότερους από 3.000 νέους τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Από τα πιο πρόσφατα ευρήματά της, που δημοσιεύτηκαν το περασμένο φθινόπωρο, διαπιστώνεται ότι αυξήθηκαν από  1 στα 9, που ήταν πριν τρία χρόνια, σε 1 στα 6 παιδιά ηλικίας 5 έως 16 ετών με πιθανή διαταραχή ψυχικής υγείας.

Τα μεγαλύτερα κορίτσια είχαν τα υψηλότερα ποσοστά.

Τα παιδιά που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν σχετικά με την πρόκληση της αγωνίας τους οικογενειακές εντάσεις, οικονομικές ανησυχίες, αίσθημα απομόνωσης από φίλους καθώς και φόβο για τον ιό.

Τόσο οι μεγαλύτεροι έφηβοι όσο και οι μικρότεροι, αλλά και τα παιδιά που βρίσκονται στις προεφηβικές ηλικίες έχουν επίσης επηρεαστεί αφού βλέπουν τις προοπτικές τους να συρρικνώνονται.

Ο Δείκτης Νεολαίας, που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο παρακολουθεί την ευημερία των νέων ηλικίας από 16 έως 25 ετών για 12 χρόνια. Διαπιστώνει τώρα ότι περισσότεροι από τους μισούς νέους νιώθουν πάντα ή συχνά ανήσυχοι. Είναι το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ. Ο Τζόναθαν Τάουνσεντ, του «The Prince’s Trust», φοβάται ότι οι νέοι…

«χάνουν κάθε ελπίδα για το μέλλον τους».

Τα μωρά υστερούν στην ανάπτυξή τους…

Στο αντίθετο άκρο του ηλικιακού φάσματος, οι επισκέπτες υγείας, που υποστηρίζουν τους γονείς και τα μωρά κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών, ανησυχούν για τις επιπτώσεις στα βρέφη. Η έρευνα δείχνει ότι τα πρώτα δύο με τρία χρόνια της ζωής ενός μωρού είναι η πιο κρίσιμη περίοδος της ανθρώπινης ανάπτυξης. Αυτό έχει γίνει γνωστό ως ημερήσια διάταξη «1.001 ημερών». Εάν τα παιδιά υστερήσουν εκεί, μπορεί να βρεθούν μπροστά σε δια βίου μειονέκτημα. Το Ινστιτούτο των Επισκεπτών Υγείας συμπληρώνει ότι και οι υπηρεσίες έχουν πληγεί σοβαρά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αφού οι εξειδικευμένες νοσοκόμες για μωρά και βρέφη απομακρύνονται από τα καθήκοντά τους για να βοηθήσουν στην πρώτη γραμμή Covid. Σε κάποιες περιοχές ο αριθμός των επισκεπτών υγείας έχει πέσει στους μισούς…

Αυτό, αλλά και οι κανόνες κοινωνικής αποστασιοποίησης σημαίνει ότι τελικά πολλοί γονείς η μόνη υποστήριξη που έχουν λάβει ήταν από το διαδίκτυο… Εν τω μεταξύ, η απομόνωση ενός μωρού από όλους και ταυτόχρονα από τις φιλίες που αναπτύσσονται μέσω επαφών που φυσικά καλλιεργούνται από τους γονείς τους, έχει σημάνει ότι τα μωρά της πανδημίας δεν έχουν ωφεληθεί από το ερέθισμα της κοινωνικής επαφής, που είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξή τους. Η Alison Morton, επικεφαλής του Ινστιτούτου των Επισκεπτών Υγείας, λέει ότι αυτό μπορεί να είναι ένα “αόρατο” κόστος από την πανδημία, αλλά δεν παύει να είναι αυτό που θα έχει ένα διαρκές αντίκτυπο, ιδιαίτερα στις πιο φτωχές περιοχές. Τα μωρά και τα παιδιά, λέει, «βλάπτονται και αυτός είναι ο δευτερεύων έμμεσος αντίκτυπος του ιού».

Παιδιά με αναπηρίες είναι «φυλακισμένα»

Υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και αναπηρίες. Περίπου 1 στα 10 από αυτά έχουν πολύπλοκες, καθώς και περιορισμένες συνθήκες ζωής, όπως πχ εκείνα που υποφέρουν από σοβαρή εγκεφαλική παράλυση ή κυστική ίνωση. Η φύση της πανδημίας έχει δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις για πολλά από αυτά τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Εκείνα με τις πιο περίπλοκες συνθήκες μπορεί να χρειαστούν φροντίδα στο σπίτι από εξειδικευμένους νοσοκόμους και φροντιστές. Τώρα κάτι τέτοιο έχει γίνει δυσκολότερο να επιτευχθεί, καθώς το προσωπικό έχει αναδιαρθρωθεί καλύπτοντας έκτακτες υγειονομικές ανάγκες. Την ίδια ώρα οι φιλανθρωπικές οργανώσεις αναγκάζονται να περικόψουν τα δίκτυα υποστήριξής τους. Ειδικότερα για εκείνους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, η προστασία τους έχει απόλυτη προτεραιότητα.

Η Dame Christine Lenehan, Διευθύντρια του Συμβουλίου για τα Παιδιά με Αναπηρία, λέει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα παιδιά έχουν καταλήξει «έγκλειστα» στα σπίτια τους.

«Υπάρχουν κάποιοι που έχουν να λάβουν εκπαίδευση μέσω επίσημης διαδικασίας από τότε που ξεκίνησε το Lockdown».

Λέει ότι ακόμη και εκείνοι που είναι οι πιο ανεξάρτητοι αγωνίστηκαν πολύ αφού τουλάχιστον με το 50% των σχολείων που προσπάθησαν, τελικά απέτυχαν να καλύψουν με εξ αποστάσεως εκπαίδευση τις πρόσθετες μαθησιακές ανάγκες των παιδιών με ειδικές ανάγκες.

Η πανδημία έχει κάνει την κατάχρηση «αόρατη»

Για ορισμένα παιδιά, η πανδημία είχε τρομερές συνέπειες. Οι αριθμοί των παιδιών που βλάπτονται και κακοποιούνται είναι σε άνοδο. Μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου υπήρξαν 285 αναφορές για περιστατικά σοβαρής βλάβης, οι οποίες περιλαμβάνουν και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών, αλλά ακόμα και θανάτους παιδιών. Ήταν μια αύξηση πάνω από 25% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.

Όμως στην Αγγλία η επίτροπος για τα παιδιά, Anne Longfield, ανησυχεί ότι αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, υποστηρίζοντας ότι τα Lockdown, το κλείσιμο των σχολείων και οι παραινέσεις παραμονής στο σπίτι οδηγούν σε μια γενιά ευάλωτων παιδιών, «αόρατα» στους κοινωνικούς λειτουργούς. Παραπομπές που κανονικά θα προέρχονταν από διάφορες πηγές, όπως, μέσω της διαδικασίας των επισκεπτών της υγείας, των σχολικών νοσοκόμων, μειώθηκαν από πέρυσι. Αυτό, λέει, δεν έχει λογική δεδομένης της επίδρασης της πανδημίας στην οικογενειακή ζωή.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι πριν από την πανδημία υπήρχαν ήδη περισσότερα από δύο εκατομμύρια παιδιά στην Αγγλία και την Ουαλία που ζούσαν σε νοικοκυριά που επλήγησαν από μία αιτία του «τοξικού τρίο» – ενδοοικογενειακή βία, γονική εξάρτηση από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ ή σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας. Ο φόβος είναι ότι αυτό θα έχει αυξηθεί σημαντικά.

«Τα παιδιά έχουν εγκαταλειφθεί»

Οι κυβερνήσεις σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, φυσικά, υποστηρίζουν ότι έχουν δώσει προτεραιότητα στα παιδιά. Οι επενδύσεις έχουν γίνει στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και τα σχολεία έχουν προτεραιότητα ως το πρώτο πράγμα που θα ανοίξει μόλις αρχίσει η άρση του lockdown. Αλλά αυτό είναι αρκετό; Η έρευνα της οργάνωσης της κ. Longfield δείχνει ότι πριν από την πανδημία μόνο ένα στα τρία παιδιά που χρειάζονταν υποστήριξη ψυχικής υγείας την έπαιρνε. Πιστεύει επίσης ότι τώρα τα ποσοστά θα είναι ακόμα χειρότερα, δεδομένων των επιπτώσεων της πανδημίας, τόσο στις υπηρεσίες υποστήριξης, όσο και στην καθαυτή την ψυχική υγεία. Προειδοποιεί ότι τα παιδιά θα ζουν με την κληρονομιά της πανδημίας για τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα εκείνα από μειονεκτούσες κοινότητες. Θέλει να δει μια σημαντική επένδυση για τη στήριξη των παιδιών. Ο Sunil Bhopal, ειδικός στην υγεία των παιδιών στο Πανεπιστήμιο του Newcastle, συμφωνεί. Λέει ότι πάρα πολλοί άνθρωποι απορρίπτουν τον αντίκτυπο της πανδημίας στα παιδιά, υποστηρίζοντας ότι είναι «ανθεκτικά» και ότι θα «ανακάμψουν»… Ο Sunil Bhopal πιστεύει ότι όλο αυτό ένας στρεβλός δρόμος, αφού τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου ακόμη και το να παίζουν με τους φίλους τους είναι παράνομο… Αυτό απειλεί να προκαλέσει μακροχρόνια ζημιά σε πολλούς ανθρώπους.

«Δεν νομίζω ότι είναι υπερβολή να πούμε ότι τα παιδιά και οι οικογένειές τους έχουν εγκαταλειφθεί».

Κύρια πηγή: Nick Triggle Health correspondent @nicktriggleon Twitter

Άλλες πηγές:ΝΗS digital BBC / www.koutipandoras.gr

Απόδοση κειμένου: swm

Φωτο: Jupiter Images / Heide Benser / Pa Media / Getty Images / Getty Images / Tatiana Maksimova /