Η προπόνηση της κολύμβησης έχει τη φήμη ότι είναι βαρετή, κουραστική και μονότονη.

Πραγματικά, μπορούμε να πούμε ότι έτσι είναι, αν σκεφτούμε ότι οι φίλοι μας θα μπορούσαν να γυμνάζονται συνομιλώντας κάνοντας ποδήλατο ή τρέξιμο, βλέποντας τα δέντρα, τον ουρανό, τα καινούργια κτίρια που χτίζονται στην περιοχή και 1002 πράγματα, ενώ εμείς βλέπουμε επίμονα μια μαύρη γραμμή στον πυθμένα της πισίνας κι αν είμαστε τυχεροί ίσως βρούμε κάποιον που κολυμπάει με την ίδια ταχύτητα, οπότε σε κάθε stop, πιθανών να προλαβαίνουμε ίσα – ίσα να ανταλλάσσουμε μια ματιά και χωρίς φωνή να πούμε “πάμε”…

Είναι αυτή μια απόδειξη για τη φήμη που λέγαμε; Η μήπως είναι μια ευκαιρία για κάτι πολύ σημαντικό;

Αν σκεφτούμε την ελίτ των κολυμβητών και τις ατελείωτες ώρες που προπονούνται, θα πρέπει να αναρωτηθούμε: τι είναι αυτό που σκέφτονται για να μην τρελαθούν. Μια απλή απάντηση θα ήταν να πούμε ότι σκέφτονται την τεχνική… είναι όμως αυτό το αληθινό νόημα; (μεταξύ μας συχνά τραγουδούν νοερά, λύνουν μαθηματικά…).

Τι είναι η τεχνική; Είναι μια λέξη που ακούγεται στις πισίνες σχεδόν τόσο συχνά, όσο το ΟΚ. Ολοι μας μιλάμε για προπόνηση τεχνικής και ειδικές ασκήσεις, αλλά η ερώτηση είναι: Γνωρίζουμε πραγματικά τι κάνουμε;

Τεχνική είναι τα ΠΑΝΤΑ γύρω από το κολύμπι. Από τα λεπτά σημεία όπως η είσοδος του χεριού, μέχρι τους βασικούς κανόνες όπως η θέση του σώματος. Τεχνική είναι η αλληλεπίδραση που έχουμε με το νερό καθώς κολυμπάμε, δηλαδή κολυμπάμε και ρέουμε απαλά στο νερό ή το δέρνουμε χτυπώντας τα χέρια και τα πόδια μας; Οταν ασχολούμαστε με την τεχνική μας, συνήθως κολυμπάμε πιο αργά από το κανονικό, προκειμένου να έχουμε το χρόνο να σκεφτούμε και να εστιάσουμε την προσοχή μας σε συγκεκριμένα σημεία. Κάνουμε αργές ασκήσεις για συνειδητοποιήσουμε πως το σώμα μας ξαπλώνει και εκτείνεται στο νερό ή πως να σύρουμε το χέρι μας με οικονομία κατά την επαναφορά. Σκεφτόμαστε επίσης πως να στρέψουμε το σώμα μας, ώστε τα ισχία μας να λειτουργήσουν πιο υδροδυναμικά. Δεν είναι λίγες οι φορές που σκεφτόμαστε κάθε πότε πρέπει να παίρνουμε αναπνοή.

Οι ασκήσεις ωραίες και καλές είναι! Πολύτιμες όταν είμαστε μαθητές ή θέλουμε να μάθουμε κάτι νέο. Ομως όταν έρθει η ώρα να πάμε γρήγορα, τότε πρέπει να κολυμπήσουμε γρήγορα μεν, αλλά με προσοχή δε! Οι καλοί κολυμβητές κάνουν ασκήσεις με σκοπό να ξαναθυμηθούν ιδιαίτερα σημεία και πτυχές του στυλ τους. Σπάνια όμως θα ξοδέψουν πολύ χρόνο πηγαίνοντας πάνω – κάτω κάνοντας ασκήσεις. Αυτό συμβαίνει διότι η τεχνική επιδρά στο σώμα με διαφορετικό τρόπο, σε σχέση με την ταχύτητα που αναπτύσσει κάποιος. Αν δε δώσουμε την ευκαιρία στο σώμα μας να αποκτήσει εμπειρία σε διάφορες ταχύτητες, τότε πως θα μάθει να αντεπεξέρχεται στις μεγάλες ταχύτητες του αγώνα;

Η προπόνηση της τεχνικής είναι μια μόνιμη εξάσκηση

Είναι η συνειδητοποίηση για το πως πρέπει να αισθανόμαστε όταν πηγαίνουμε καλύτερα μέσα στο νερό και επίσης μια σταθερή συνειδητοποίηση για το πως θα αγκαλιάσουμε το νερό για το καλύτερο δυνατό τράβηγμα. Μάλιστα! Παίρνουμε αγκαλιά το νερό και τραβάμε το σώμα μας, ώστε να περάσει από το σημείο το οποίο ξεκινήσαμε. Εστιάζουμε την προσοχή μας στα σημεία του σώματος που δημιουργούν αντιστάσεις. Η προπόνηση της τεχνικής είναι μια προσπάθεια να φωτογραφίσουμε εκείνα τα σημεία του σώματος, που ποτέ δε βλέπουμε όταν κολυμπάμε και να ρυθμίσουμε τις γωνίες και τις κινήσεις τους, έτσι ώστε να ελαχιστοποιήσουμε αυτές τις αντιστάσεις. Που βρίσκονται οι μηροί μας κατά την επαναφορά, όταν ετοιμάζονται για την επόμενη ποδιά; Μήπως κοντράρουν οπότε πχ ακόμα και μια δυνατή ποδιά προσθίου πάει χαμένη; Που είναι καλύτερα να εστιάσουμε την προσοχή μας; Στο να ελαχιστοποιήσουμε τις αντιστάσεις ή στο να μεγιστοποιήσουμε την προώθηση; Είναι μπέρδεμα ή δεν είναι; γιατί αν ελαχιστοποιήσουμε τις αντιστάσεις θα μεγιστοποιήσουμε την προώθηση, αλλά το αντίστροφο ισχύει; Σίγουρα πάντως σε ώριμους κολυμβητές=τριες είναι καλύτερα να τα συνδυάζουμε, παρά να τα βλέπουμε μονόπλευρα.

Ας κάνουμε τώρα νοερά μια πλήρη κίνηση προσθίου και ας υποθέσουμε τι μπορεί να έχει στο κεφάλι του ο κολυμβητής. (ειδικά αν είναι πρόσθιος…). Ας αρχίσουμε αυτή την φανταστική περιγραφή από το γλίστρημα ανάμεσα σε δύο χεριές…

Ωραία: ‘Εχω ολοκληρώσει μια καλή ποδιά και τώρα αισθάνομαι να χάνω λίγη από την ορμή μου, γι αυτό θα αρχίσω το τράβηγμα της επόμενης χεριάς. Εχω ταιριάξει την ταχύτητα του νερού (διότι το νερό κινείται), ώστε τα χέρια μου να τραβήξουν γλιστρώντας προς τα έξω ή μήπως πιέζω πάρα πολύ; Να μην τραβούν τα χέρια μου βουλιάζοντας τους αγκώνες και χαλώντας την ευθεία τους με τους καρπούς αφήνωντας τις παλάμες πιο πίσω, ενώ πρέπει κανονικά να προηγούνται. Αυτό είναι που μου μπερδεύει τη χεριά και χάνω την επαφή με το νερό. Τα χέρια μου «σκουπίζουν» από γωνία σε γωνία και έρχονται προς τα μέσα. Και τώρα πρέπει να αρχίσω να βγαίνω έξω στον αέρα. Κρατώ τα μάτια μου κάτω. Δε σηκώνω ψηλά το κεφάλι μου, διότι αυτό θα φέρει τα ισχία μου βαθιά στο νερό = αντίσταση. Κρατώ τον αυχένα μου στην ευθεία και δεν κοιτάω ψηλά. Σιγουρεύω ότι τα χέρια έρχονται ταυτόχρονα στο μάζεμα ΓΡΗΓΟΡΑ όχι αργά. Αισθάνομαι τα ισχία μου να σέρνονται προς τα εμπρός από το μάζεμα των χεριών. Κάτω τα μάτια! Μην καταπιώ νερό στην εισπνοή. Παρακολουθώ τα χέρια που εκτινάσσονται μπροστά. Θέλω να πάω γρήγορα, άρα θέλω μια μεγάλη ποδιά, αλλά όχι και τόσο μεγάλη. Οχι πολύ ψηλά τα γόνατα. Αυτό με σταματάει, μου δημιουργεί νεκρό χρόνο. Κάτω από το νερό τα πόδια. Εκτινάσσω μπρος τα χέρια και βυθίζω το κεφάλι μου, ακριβώς ανάμεσά τους και θέλω να φτάσω ΜΠΡΟΣΤΑ, όχι κάτω, στο μεταξύ έχω μαζέψει τα πόδια μου. Κρατώ ψηλά τα ισχία μου και πιέζω λίγο το στήθος μου προς τα κάτω, αλλά όχι και πολύ. Κάνω το ΠΑΝ για να πάω μπροστά. Κρατώ ψηλά τα ισχία μου κι άλλο και ολοκληρώνω την ποδιά μου με τα πόδια απολύτως ταυτόχρονα., αφού πρώτα έχω βάλει το κεφάλι μου ανάμεσα στα χέρια μου και τεντώνομαι μπροστά, κρατώντας ακόμα ψηλά τα ισχία μου, ώστε να αποκτήσω πλεονέκτημα για την επόμενη κίνηση. Πρέπει να ξαναρχίσω πάλι…

Είναι πολύ σκληρό το να πρέπει κάποιος να σκέφτεται όλα αυτά τα πράγματα κατά τη διάρκεια κάθε κύκλου κίνησης. Επίσης ξέρουμε ότι δεν είναι καθόλου παραγωγικό να κολυμπάμε και να έχουμε – ας μου επιτραπεί – ένα κεφάλι καζάνι από σκέψεις. Πως άραγε τα καταφέρνουν οι πρωταθλητές και κολυμπούν σωστά, χωρίς όλες αυτές τις σκέψεις στο κεφάλι τους; Κολυμπούν όπως κολυμπούν και κάνουν ασκήσεις με έξυπνο τρόπο. Επικεντρώνουν την προσοχή τους σε ένα πράγμα κάθε μέρα.

Ενα βήμα τη φορά… όπως συνηθίζουμε να λέμε

Αντί λοιπόν να κολυμπούν με δυο ντουζίνες σκέψεις και εντολές στο κεφάλι τους, σκέφτονται τη μία μέρα π.χ. το πως λειτουργούν τα χέρια τους, ενώ την άλλη μέρα δουλεύουν πάνω στην κίνηση των ισχίων τους. Επικεντρώνονται στο τι κάνει το κεφάλι τους έξω από το νερό τη μία μέρα και την άλλη τι κάνει μέσα στο νερό. Αισθάνονται την αντίσταση του νερού σε διάφορα σημεία του σώματός τους και πειραματίζονται για το πως θα την εξαλείψουν. Για παράδειγμα αν κάποιος συνηθίζει να κοιτάει μπροστά καθώς κολυμπάει ελεύθερο, κοιτώντας κάτω θα νιώσει ότι είναι τουλάχιστον αδέξιος και αυτό συμβαίνει γιατί συνηθίζει να κοιτάει την πισίνα και ταυτόχρονα να αντιλαμβάνεται το χώρο από μια συγκεκριμένη γωνία. Αν κοιτάξει κάτω τα οπτικά ερεθίσματα που θα λάβει θα είναι πολύ διαφορετικά και αυτό ίσως τον αποπροσανατολίσει. Επίσης το κεφάλι παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, γιατί είναι πολύ ευαίσθητο και ένα μεγάλο μέρος του βρίσκεται μέσα στο νερό. Κοιτώντας κάτω αυτό συνεπάγεται ότι θα έρθουν πιο ψηλά τα ισχία, κάτι που θα βελτιώσει την υδροδυναμική θέση του σώματός του.

Αλλά από την άλλη πως να γίνει κάτι τέτοιο αφού πολύ σπάνια μπαίνει στον κόπο να σκεφτεί το πως γλιστράνε τα ισχία του μέσα στο νερό;

Τέλος πάντων πολλά μπορούμε να λέμε (γράφουμε), αλλά η ουσία είναι πως πρέπει να συγκεντρωθούμε και ελέγχουμε πιο συχνά τα σημεία του σώματός μας που σπάνια παρατηρούμε…

Ενας πρωταθλητής μπορεί να αφιερώσει μια ολόκληρη προπόνηση προκειμένου μόνο και μόνο να ελέγξει προς τα που κοιτούν τα μικρά του δάκτυλα… ή ακόμα και πόσο χάσμα υπάρχει ανάμεσα στα δάκτυλά του… ή πόσο ψηλά στον τοίχο ακουμπούν τα ποδιά του στις στροφές.

Υπάρχουν τόσα πολλά που πρέπει να σκεφτεί κανείς! 

Σταδιακά καλό είναι να αποκρυσταλλώνουμε άποψη για το τι ακριβώς κάνουμε πάνω σε κάθε κομμάτι του στυλ μας. Αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε τι μας κάνει ταχύτερους και τι μας επιβραδύνει. Μετά από μερικά χρόνια συστηματικής ενασχόλησης θα αρχίσουν ακόμα και οι λιγότερο μυημένοι στην κολύμβηση, να καταλαβαίνουν τι εννοεί όταν ένας πρωταθλητής λέει ότι δουλεύει πάνω στην τεχνική του. Και τότε θα καταλάβουν ότι τεχνική είναι τα πάντα. Είναι η ροή του στυλ. Το να ταιριάξουν τα μικρά – μικρά κομματάκια σε ένα ρευστό και γρήγορο κύκλο.

Αυτό όμως θέλει χρόνια και δουλειά και μεγάλη συγκέντρωση 

Μην ισοπεδώνουμε τους πρωταθλητές, λέγοντας ότι είναι απλά τυχεροί ή είναι έστω χαρισματικοί από το Θεό και τη φύση. Πιθανότατα πολύ νωρίτερα μπήκαν στη διαδικασία να συνειδητοποιήσουν τι είναι αποδοτικό και τι όχι, προετοιμάζοντας κατάλληλα τα σώματά τους, ώστε στη φάση της κολυμβητικής τους ωριμότητας, όταν μπορούν να προπονηθούν σκληρά, να μπορούν να αναγνωρίζουν τι αισθάνονται πάρα πολύ καλά και να έχουν την ικανότητα να προπονούν τους εαυτούς με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκομίζουν τα περισσότερα κατά το δυνατό οφέλη από την προσπάθειά τους.

Καθένας που κολυμπάει και βρίσκει βαρετή την προπόνηση είναι ακριβώς γιατί δεν εστιάζει στη βελτίωση. Όσο προχωράει κολυμβητικά θα ανακαλύπτει όλο και περισσότερα πράγματα, αλλά αυτό απαιτεί μεγάλη και καθημερινή έρευνα. Κολυμπώντας αδιάφορα «πήγαινε – έλα» δεν ωφελεί εκείνους κι εκείνες που ασχολούνται με την αγωνιστική κολύμβηση.

Μετά από όλα αυτά καταλαβαίνουμε ότι ή πλήξη δεν μπορεί να είναι το κυρίαρχο συναίσθημα στην προπόνηση… 

Οι συμβουλές του swimming.gr στους πιο νέους κολυμβητές-τριες:
Ασφαλώς δε θα ήταν δίκαιο να θελήσετε να συγκριθείτε αμέσως με τους καλύτερους κολυμβητές.
Αυτή είναι μια εκδοχή σωστής προπόνησης, πράγμα που σημαίνει ότι δε θα ήταν φρόνιμο να αρχίσετε να την εφαρμόζετε αν δε συνεργαστείτε με τον/την προπονητή/τριάς σας.
Ποτέ να μη ξεχάσετε ότι η αγωνιστική κολύμβηση απαιτεί καλύτερη και περισσότερη προπόνηση και λιγότερο internet