Μια σύντομη αναδρομή στα μεγάλα «εμπόδια» των Ολυμπιακών Αγώνων και την Πανδημία…

Κατ’ αρχάς,
Χρόνια Πολλά στις εορτάζουσες και στους εορτάζοντες και βέβαια στην Ελλάδα μας!.
..

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην πολύπαθη σύγχρονη ιστορία τους από το 1896 που αναβίωσαν στην Αθήνα, έχουν ματαιωθεί ήδη τρεις φορές το 1916, το 1940 και το 1944 εξαιτίας των Παγκόσμιων Πολέμων.


Το 1936 στη ναζιστική – ρατσιστική Ολυμπιάδα του Βερολίνου, για πρώτη φορά συζητήθηκε έντονα το ενδεχόμενο του μποϋκοτάζ. Το κίνημα απέτυχε τελικά όταν οι ΗΠΑ ύστερα από έντονες εσωτερικές πολιτικές διεργασίες αποφάσισαν να συμμετάσχουν. Ο αφροαμερικανός Τζέσε Όουενς κέρδισε τέσσερα χρυσά μετάλλια, καταρρίπτοντας το μύθο των ναζιστών περί της υπεροχής της Άριας φυλής.
Το 1964 η ΔΟΕ απαγόρευσε τη συμμετοχή της Νότιας Αφρικής στους Ολυμπιακούς του Τόκυο, διότι η πρώτη αρνήθηκε να αποσύρει το Απαρτχάιντ. Η Ν. Αφρική επανήλθε πολύ αργότερα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992.
Το 1968 στο Μεξικό οι Αμερικανοί Τόμι Σμιθ, χρυσός Ολυμπιονίκης στα 200μ. και ο χάλκινος Τζον Κάρλος σκύβουν το κεφάλι και υψώνουν τη μαύρη γαντοφορεμένη γροθιά τους στον ουρανό. Το κίνημα των μαύρων στην Αμερική ήταν σε έξαρση, ενώ στο Μεξικό κατά τη διάρκεια των αγώνων υπήρξε μεγάλη αναταραχή από τις αντιρατσιστικές διαδηλώσεις των φοιτητών.
Το 1972, στο Μόναχο συνέβησαν τα χειρότερα… 11 Ισραηλινοί αθλητές δολοφονήθηκαν από μέλη της παλαιστινιακής οργάνωσης «Μαύρος Σεπτέμβρης», αφού πρώτα είχαν κρατηθεί όμηροι εντός του Ολυμπιακού Χωριού.
Το 1976 στο Μόντρεαλ το πρώτο μποϋκοτάζ γίνεται γεγονός, όταν 28 αφρικανικά έθνη απέσυραν τις αντιπροσωπείες τους, γιατί η ΔΟΕ αρνήθηκε να απαγορεύσει τη συμμετοχή της Νέας Ζηλανδίας, η οποία διατηρούσε τις σχέσεις της με τη Νότια Αφρική.
Επίσης επρόκειτο για μια τεράστια οικονομική αποτυχία που παραλίγο να γίνει αιτία να σταματήσουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, οι οποίοι ήδη αντιμετώπιζαν τις παρενέργειες του «Γιγαντισμού» τους.
Το 1980 στη Σοβιετική Μόσχα τότε, ο κύκλος των μποϋκοτάζ συνεχίζεται. Αυτό που δεν έκαναν οι ΗΠΑ το 1936, το έκαναν εκεί με αφορμή την εισβολή της ΕΣΣΔ στο Αφγανιστάν. Ακολούθησαν άλλες 6 χώρες φιλικά προσκείμενες στις ΗΠΑ. Η Ελλάδα τότε είχε δεχτεί πιέσεις να μποϋκοτάρει τους αγώνες, αλλά ευτυχώς με απόφαση του τότε πρωθυπουργού Γ. Ράλλη συμμετείχε η Ελληνική αντιπροσωπία στη Μόσχα με τον αείμνηστο Στέλιο Μηγιάκη να κατακτά το χρυσό στην Πάλη.
Το 1984 στο Λος Άντελες των ΗΠΑ, ήταν η σειρά του Σοβιετικού μπλοκ να ανταποδώσει το μποϋκοτάζ… με το πρόσχημα της μη εξασφαλισμένης ασφάλειας των αθλητών τους. Εξαίρεση η Ρουμανία.
Το 1988 στη Σεούλ της Νότιας Κορέας κλείνει ο κύκλος των μποϋκοτάζ με την κομουνιστική Βόρειο Κορέα να μη συμμετέχει και να παρασύρει μαζί της άλλες 6 χώρες. Κούβα, Νικαράγουα, Αιθιοπία, Αλβανία, Σεϋχέλλες και Μαδαγασκάρη.
Οι αγώνες στιγματίζονται ποικιλοτρόπως από ένα περιστατικό ντόπινγκ, αυτό του Καναδού Μπεν Τζόνσον στα 100μ. Του αφαιρέθηκε το χρυσό μετάλλιο και αποδόθηκε στον Αμερικανό υπεραθλητή Καρλ Λιούις.
Το 1996 στην Ατλάντα τρομοκρατική ενέργεια εν μέσω Ολυμπιακών Αγώνων αφήνει έναν νεκρό…
Η Ολυμπιακή Εκεχειρία, η συμφωνία ειρήνης που κατά την αρχαιότητα είχαν κλείσει ο Ίφιτος, ο Λυκούργος και ο Κλεοσθένης και σύμφωνα με τον Παυσανία, φυλασσόταν στον ναό της Ήρας στην Ολυμπία, δεν κατάφερε να εφαρμοστεί στη σύγχρονη εποχή…
Επίσης το 1996 στην Ατλάντα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες πέρασαν στη φάση της απόλυτης εμπορευματοποίησης. Αυτό μεταξύ άλλων παρενεργειών οδήγησε στη δραματική εκτόξευση των κρουσμάτων ντόπινγκ.
Όχι ότι δεν υπήρχαν παλιότερα. Από την αρχαιότητα μάλιστα ο Αριστοτέλης περιγράφει την παραμόρφωση του προσώπου των αθλητών, των οποίων μοιάζουν πλέον με ζώων, λόγω της ειδικής δίαιτας στην όποια υποβάλλονταν για αύξηση της μυϊκής τους μάζας. Ο Γαληνός υποστηρίζει ότι ο πρωταθλητισμός είναι άσκησις νόσου κι όχι υγείας. Ο Φιλόστρατος στο έργο του περί γυμναστικής, παραδέχεται ότι οι γιατροί βοηθούσαν σημαντικά στην προετοιμασία των αθλητών κι άλλες πολλές αναφορές…
Στη σύγχρονη ιστορία, η πρώτη αναφορά λήψης φαρμάκων γίνεται το 1865 σε κολυμβητικούς αγώνες στο Άμστερνταμ. Το 1904 και το 1908 εμφανίστηκαν κρούσματα ντόπινγκ με στρυχνίνη σε μαραθωνοδρόμους. Τη δεκαετία 1930-40 ξεκίνησαν τα παράγωγα αμφεταμίνης και αναβολικών στεροειδών και μόλις το 1971 απαγορεύτηκαν…
Στο Μόναχο βρέθηκαν 9 θετικά δείγματα, στο Μόντρεαλ 8… Το 2000 στο Σίδνεϋ βρέθηκαν 30 επιβεβαιωμένα κρούσματα, το 2004 στην Αθήνα δυστυχώς εκτοξεύτηκε κι άλλο ο αριθμός. Από τότε τα σκάνδαλα ντόπινγκ ξεσπούν το ένα μετά το άλλο…
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2020 ευτυχώς δε χάθηκαν λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και θα γίνουν στο Τόκυο το 2021. Το «Ολυμπιακό Ιδεώδες» όμως αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις. Η Ολυμπιακή Εκεχειρία δεν κατάφερε να εφαρμοστεί σε περιόδους πολέμου, ούτε σήμερα εφαρμόζεται εκεί που υπάρχουν μικρότερης έκτασης εστίες συρράξεων. Τα πολιτικοοικονομικά συμφέροντα, μέσω των μποϋκοτάζ στιγμάτισαν τους μεταπολεμικούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Φαίνεται όμως να έχει αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, κυρίως γιατί με την εμπορευματοποίηση των αγώνων τα λεγόμενα «παγκοσμιοποιημένα συμφέροντα» βρίσκουν δρόμους συνεργασίας προς ίδιον όφελος ασφαλώς.
Το μεγάλο πρόβλημα όμως παραμένει η απαίτηση των χορηγών για ολοένα επίτευξη καλύτερων επιδόσεων, κατάρριψης ρεκόρ και εν γένει προαγωγής του ανταγωνισμού, στοιχεία που εκτινάσουν τη θεαματικότητα, γενικώς «πουλάνε» κι έτσι αυξάνονται τα κέρδη τους… (make money). Οι όροι ευγενής άμιλλα, συναγωνισμός, τείνουν να εκλείψουν από το λεξιλόγιό μας και να καταντήσουν γραφικοί όσοι πιστεύουν ακόμα στην ιδέα του «Ωραίου του Μεγάλου και τ΄Αληθινού» του Κωστή Παλαμά… Με αυτά τα δεδομένα το μέγιστο «εμπόδιο» που λέγεται ντόπινγκ δεν μπορεί παρά να συνεχίσει να συνοδεύει το ρομαντικό «Citius, Altius, Fortius», και να εξολοθρεύει το «νους υγιής εν σώματι υγιεί»…
Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση, η αληθινή «πανδημία», που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Αλλά πως; όταν σήμερα οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτελούν το μεγαλύτερο πέρα από αθλητικό, εμπορικό γεγονός της υφηλίου κι όταν εκτός από τα επιβεβαιωμένα κρούσματα πληθαίνουν οι φωνές που λένε: «Ας αφήσουν επιτέλους ελεύθερα τα …συμπληρώματα. Έτσι παίζεται σήμερα το παιγνίδι (…Game = Αγώνας;) σε παγκόσμιο επίπεδο». Επίσης όταν σπουδαίοι αθλητές παγκόσμιου βεληνεκούς έρχονται να πουν εκ των υστέρων: «Δεν αισθανόμουν ότι έκανα κάποια απάτη. Το ντόπινγκ ήταν μέρος της δουλειάς μου». Υπήρξαν και κάποιοι βέβαια που πάντα εκ των υστέρων ομολόγησαν μετανοημένοι.

Όμως, «Είναι πολλά τα λεφτά Άρη»… (κιν. ταινία Λόλα 1964)

#μένουμεσπίτι